- CMYK dört mürekkebin küçük noktalarla üst üste basılmasıdır; Pantone ise önceden karıştırılmış, numarasıyla tanınan özel bir mürekkeptir.
- Canlı turuncu, fosforlu yeşil, bazı parlak maviler ve metalik tonlar dört renkle tam yakalanamaz; baskıda biraz donuk çıkar.
- Dosyayı CMYK hazırlayın, logonun CMYK değerlerini kurumsal kimlik kılavuzundan alın; renk aynı kâğıtta her seferinde daha tutarlı çıkar.
Logonuzun kırmızısı web sitenizde bir ton, kartvizitte başka, tabelada ise bambaşka. Kurumsal renkleriniz özenle seçilmişse bu fark canınızı sıkar. Sebep çoğu zaman baskı hatası değil, renklerin farklı sistemlerle üretilmesidir. Matbaada iki sistem konuşulur: CMYK ve Pantone. Hangisinin ne olduğunu bilirseniz neyi isteyip neyi beklemeyeceğinizi de bilirsiniz.
01CMYK nedir?
CMYK dört mürekkebin baş harfleridir: camgöbeği (cyan), macenta, sarı (yellow) ve siyah (key). Baskıda bu dört renk ayrı ayrı, çok küçük noktalar hâlinde üst üste basılır. Bu noktalara tram denir. Göz noktaları tek tek seçemez, karışımı görür: biraz macentayla bol sarı turuncu, camgöbeğiyle sarı yeşil olur. Fotoğraflar, renk geçişleri ve çok renkli tasarımlar bu yolla basılır.
Bizde ürünlerin çoğu bu sistemle basılır. El ilanı, broşür, kurumsal katalog, antetli kâğıt ve cepli dosya ürün sayfalarında “ofset, 4 renk (CMYK)” diye geçer. S-Line kartvizit de tam renkli CMYK basılır; bu yüzden çok renkli ve degrade logolara uyar.
02Pantone nedir?
Pantone, renkleri numarayla tanımlayan bir renk kataloğudur. Her numara, belirli bir tarifle önceden karıştırılmış tek bir mürekkebe karşılık gelir. Bu mürekkep noktalarla oluşturulmaz, doğrudan o renkte basılır; bu yüzden ona spot renk ya da özel renk de denir. Numaranın sonundaki harf kâğıdı gösterir: genelde C kuşe (kaplamalı), U kaplamasız kâğıt içindir. Aynı numara iki kâğıtta farklı görünür; katalogda iki ayrı örnek olmasının sebebi budur.
Kurumsal kimlik kılavuzlarında logo rengi genelde hem Pantone numarasıyla hem CMYK değerleriyle verilir. Pantone, rengin “aslı” gibidir; CMYK değerleri ise o rengin dört renkle basılabilen en yakın karşılığıdır.
| Özellik | CMYK | Pantone (spot renk) |
|---|---|---|
| Nasıl oluşur? | Dört mürekkebin noktalarla karışımı | Önceden karıştırılmış tek mürekkep |
| Fotoğraf basar mı? | Evet | Hayır, düz renk içindir |
| Renk tutarlılığı | Kâğıda ve ayara göre biraz oynar | Daha sabittir |
| Nerede kullanılır? | El ilanı, katalog, broşür, renkli kartvizit | Tek ya da iki renkli işler, kurumsal renk hassasiyeti olan işler |
03Logonuzun rengi neden değişir?
Dört mürekkebin yan yana getirebileceği renklerin bir sınırı vardır. Canlı turuncu, fosforlu yeşil, bazı parlak maviler, metalik ve floresan tonlar bu sınırın dışında kalır. Böyle bir Pantone rengi CMYK'ya çevrildiğinde baskı en yakın tonu verir; o ton çoğu zaman biraz daha donuktur. Rengin değişmesinin başka sebepleri de var:
- Kâğıt: Kuşe kâğıt mürekkebi yüzeyde tutar, renk canlı çıkar. 1. hamur gibi kaplamasız kâğıt mürekkebi emer; aynı renk daha koyu ve mat görünür.
- Yüzey kaplaması: Mat selefon renkleri biraz yumuşatır, parlak selefon canlandırır. Ayrıntısı selefon nedir yazısında.
- Baskı yöntemi: Ofset, UV baskı, tampon ya da yaldız aynı rengi farklı verir. Yaldızda renk metalik bir tondur; logonun kurumsal rengini birebir taşımaz.
- Ekran: Ekran rengi ışıkla, kâğıt mürekkeple gösterir. Bu farkı ekranda gördüğüm renk baskıda neden farklı yazısında ayrıca ele aldık.


04Siyah neden bazen gri çıkar?
CMYK'da yalnız siyah mürekkeple basılan geniş bir zemin, kâğıtta derin bir siyah değil, koyu gri gibi durabilir. Bu yüzden büyük siyah alanlarda siyahın altına genelde biraz camgöbeği, macenta ve sarı eklenir; buna zengin siyah denir. Oranlar matbaadan matbaaya değişir. Küçük yazılarda ise tersi doğrudur: ince harfler yalnız siyahla basılmalıdır. Dört renk üst üste gelen ince bir yazıda en küçük kayma harfin çevresinde renkli bir hare bırakır.
05Dosyanızı nasıl hazırlamalısınız?
- Tasarımı en baştan CMYK renk modunda kurun. RGB'de hazırlanıp sonradan çevrilen dosyada canlı renkler bir anda solar.
- Logonun CMYK değerlerini tahmin etmeyin; kılavuzdaki değerleri kullanın.
- Pantone renk kullandıysanız dosyayı göndermeden önce CMYK'ya çevirin ve rengin nasıl değiştiğine bir kez bakın.
- Fotoğrafları da CMYK'ya çevirin ve çevrildikten sonra ekranda bir kez daha bakın.
- Aynı kâğıda basılmış eski bir işiniz varsa örnek olarak gönderin; renk konuşmak, renk tarif etmekten kolaydır.
Kendinden karbonlu formlarda ürün sayfasında baskı rengi ayrıca seçilir: renkli ya da tek veya 2 renk. Formlar için kendinden karbonlu form yazısına bakabilirsiniz. Dört renk basılan işlere örnek olarak 1.000 adet el ilanı ₺1.627,72 (KDV dahil), adet başı ₺1,63; fiyat ölçüye, kâğıda ve baskı yönüne göre değişir, işaret en uygun seçeneği gösterir.
Dosya hazırlığının geri kalanı için baskıya hazır PDF nasıl hazırlanır yazısına geçebilirsiniz.









