- Kendinden karbonlu kâğıtta üst nüshaya yazılan alttakilere geçer; araya karbon kâğıdı koymazsınız.
- Belge iki tarafta kalacaksa 2 nüsha, üçüncü bir yere (muhasebe, depo, arşiv) gidecekse 3 nüsha seçin.
- Formlar 50 takımlık ciltlerle satılır; adet cilt sayısıdır, 10 cilt 500 takım eder.
Makbuz, sipariş fişi, servis formu, sözleşme: birini doldurup bir kopyasını karşı tarafa verdiğiniz her belge aslında bir nüsha hesabıdır. Kendinden karbonlu form bu hesabı kolaylaştırır; bir kez yazarsınız, yazı alttaki sayfalara geçer. Formu sipariş ederken dört karar verirsiniz: kaç nüsha, hangi ölçü, numaratör olsun mu, kaç cilt. Sırayla bakalım.
01Kendinden karbonlu kâğıt nedir?
Kendinden karbonlu kâğıda otokopili kâğıt da denir. Kâğıdın yüzeyinde özel bir kaplama vardır; kalemin bastırdığı yer alttaki sayfada iz bırakır. Böylece eskiden olduğu gibi sayfaların arasına karbon kâğıdı koymanız gerekmez, eliniz ve masanız da boyanmaz. Bir takım, birbirine bağlı üst, (varsa) orta ve alt nüshadan oluşan bir belgedir.
Yazı alttaki sayfaya basınçla geçtiği için tükenmez kalemle ve biraz bastırarak yazmak en iyi sonucu verir. Nüsha sayısı arttıkça en alttaki sayfaya geçen yazı genelde biraz daha soluk olur.
022 nüsha mı, 3 nüsha mı?
| Seçenek | 2 nüsha | 3 nüsha |
|---|---|---|
| Takım | Üst + alt | Üst + orta + alt |
| Kimde kalır | Müşteri ve siz | Müşteri, siz ve üçüncü bir yer |
| Ne zaman | Belge iki taraf arasında kalıyorsa | Bir kopya muhasebeye, depoya ya da arşive gidiyorsa |
Kararı belgenin yolculuğu verir. Bir otopark fişi ya da tahsilat makbuzu çoğu zaman iki elde kalır: biri müşteride, biri sizde. Bir sipariş formu ise müşteriye, satışa ve depoya gidebilir; o zaman üçüncü nüsha gerekir. Formlarımızın çoğunda 2 ya da 3 nüsha seçebilirsiniz; Alım Satıma Aracılık Sözleşmesi, Kiralamaya Aracılık Sözleşmesi ve İç Mimarlık Hizmet Sözleşmesi yalnız 3 nüsha basılır.
Nüsha sayısını yalnız bugünkü işe göre değil, belgenin sonradan nereye gidebileceğine göre de seçin. Bugün iki kişi arasında kalan bir servis formu, aylar sonra bir itirazda yeniden istenebilir; o gün sizde kalan nüshanın okunur olması gerekir. Uzun süre saklanacak nüshaları güneşten ve nemden uzak bir dosyada tutun; kendinden karbonlu kâğıttaki yazı genelde zamanla solar.
03Cilt, kapak ve numaratör
- Cilt: Ciltler 50'liktir, her ciltte 50 takım vardır. Sipariş ettiğiniz adet cilt sayısıdır.
- Kapak: Üstte ve altta Kraft Karton kapak.
- Numaratör: İsterseniz her takıma sıra numarası basılır; kaybolan ya da atlanan belge hemen fark edilir.
- Baskı rengi: Renkli ya da tek veya 2 renk.
- Ölçü: Forma göre 10 × 14, 13,5 × 14, 14 × 20, 20 × 29 ya da 29 × 41 cm. Makbuz & Sipariş Formu'nda beşi de var; 13,5 × 14 cm perforajlıdır.
- Ön ve arka yüz: Sözleşmelerde ve bazı onam formlarında arka yüz de basılır; arka yüz ayrı kalıpla hazırlanır.


04Kaç cilt sipariş etmelisiniz?
Hesap için günde kaç form doldurduğunuzu bilmeniz yeter. Günde 15 form dolduran bir servis, ayda yaklaşık 22 iş gününde 330 form kullanır; bu ayda 7 cilt demektir. Bir yıllık ihtiyaç 80 cilde yaklaşır. Formun düzeni sık değişmiyorsa birkaç aylık ihtiyacı birlikte bastırmak cilt başı fiyatı düşürür; nedenini adet arttıkça baskı fiyatı neden düşer yazısında anlattık.
Örneğin Makbuz & Sipariş Formu'nda 10 cilt ₺1.830,23 (KDV dahil), cilt başı ₺183,02; 100 ciltte cilt başı ₺46,44. Fiyat ölçüye, nüsha sayısına, baskı rengine ve numaratöre göre değişir. Bu form kendi düzeninize göre hazırlanır: makbuz, sipariş formu, tahsilat makbuzu, depo teslim, mal alış ya da kendi formatınız.
05Hangi formlar var?
Makbuz & Formlar kategorisinde 60'tan fazla form ve makbuz var: tahsilat, tediye ve para makbuzu; servis, iş emri ve teslim formları; kira, araç ve hizmet sözleşmeleri; otopark, oto yıkama ve kuru temizleme fişleri. Sektörlere göre listeyi işletmenize özel form ve sözleşme yazısında verdik. Ödeme belgelerinin farkı için tediye makbuzu nedir yazısına bakın.









